Energienet in Beweging

Uitdaging

De kernuitdaging van het project lag in het tegelijkertijd oplossen van technische belemmeringen én het bieden van helder perspectief aan klanten die op aansluiting wachten. De groeiende vraag naar elektriciteit betekent dat in veel regio’s de transportcapaciteit van het middenspanningsnet verzadigd raakt, maar ook dat laagspanningsnetten in buurten onder druk staan en complexe aansluitingen extra coördinatie vereisen.

Dit zorgt ervoor dat aanvragen voor nieuwe of zwaardere aansluitingen op een wachtlijst terechtkomen en grootverbruikers onzekerheid hebben over wanneer ze daadwerkelijk aangesloten kunnen worden.

Dat was precies de aanleiding voor het traject: enerzijds het versnellen van de aansluiting van grootverbruikers om economische ontwikkeling en verduurzaming mogelijk te maken, en anderzijds het creëren van perspectief voor deze klanten door inzicht te geven in wanneer en waar échte netcapaciteit beschikbaar komt.

Deze uitdaging strekt zich uit over meerdere ketens binnen Enexis (waaronder middenspanning, laagspanning en complexe projecten) en vraagt om integrale sturing over deze domeinen heen.

Deze uitdaging was niet beperkt tot interne afstemming binnen Enexis alleen; het vereiste afstemming en samenwerking met externe partijen zoals gemeenten, provincies, aannemers en leveranciers om tot een realistische en uitvoerbare planning te komen.

Oplossing

Samen met Enexis hebben onze Masters een integrale Lean-aanpak ingericht waarin samenwerking over de volledige keten centraal staat. De basis van deze aanpak is het zien van netcongestie als een gebiedsgebonden knelpunt, waarin zes integrale waardestromen worden onderscheiden voor de middenspanning. De kern van de oplossing bestaat vervolgens uit vier stappen:

1. Eén integrale waardestroom
   Met alle interne en externe stakeholders is één gezamenlijke waardestroom opgesteld: van initiatief en planvorming tot realisatie en aansluiting. Hierin zijn expliciet alle relevante ketens opgenomen binnen het middenspanningsdomein, zodat afhankelijkheden zichtbaar worden over de volledige breedte van de opgave. Hierdoor is zichtbaar wie wanneer een rol speelt en hoe werkzaamheden elkaar beïnvloeden.
   
   
2. Plannen op knelpunten
   De waardestroom is vertaald naar een integrale ketenplanning, gebaseerd op gebiedsgebonden knelpunten. Elk knelpunt bestaat uit meerdere deelprojecten (zes hoofddeelprojecten), die samen bepalen wanneer extra netcapaciteit beschikbaar komt. Deze planning houdt rekening met verschillende typen werkzaamheden binnen middenspanning, waaronder uitbreidingen van het MS-transportnet en complexe aansluitingen met langere doorlooptijden. Door deze knelpunten in de tijd te plannen ontstaat perspectief: wie is wanneer aan de beurt en wanneer kan een grootverbruiker worden aangesloten.
   
   
3. Regie en controlmechanismen
   Op de planning is een duidelijk controlmechanisme ingericht. Via vaste overlegstructuren en governance wordt continu gestuurd op:
   
   - Veiligheid
   - Kwaliteit
   - Beschikbare capaciteit
   - Planvastheid (leverbetrouwbaarheid)
   - Kosten
   
   Risico’s worden vroegtijdig inzichtelijk gemaakt en actief beheerst. Dit geldt binnen de middenspanningsketen, waardoor knelpunten integraal worden opgelost. Als één van deze aspecten onder druk staat, werken stakeholders samen om het weer beheersbaar te maken. Zo blijft de keten als geheel in control.

4. Transparantie en data-gedreven werken
   Met dashboards (onder andere op basis van Microsoft Power BI) is de voortgang real-time inzichtelijk. Dit maakt het mogelijk om inhoudelijker te sturen, sneller beslissingen te nemen en helder te communiceren, zowel intern als richting klanten. De inzichten worden gebruikt voor middenspanningsprojecten en bijbehorende klanttrajecten, waardoor deze voorspelbaar en bestuurbaar worden.

Resultaat

Dankzij deze aanpak is een basis neergezet waarop het aansluitproces niet alleen gestandaardiseerd maar ook versneld kan worden uitgevoerd. Trajecten die vroeger vaak drie tot vier jaar in beslag namen, van planvorming tot aansluiting, worden nu binnen circa 1,5 jaar gerealiseerd. Dit komt niet alleen doordat technische knelpunten worden opgelost, maar ook doordat alle betrokkenen vanuit één centrale planning werken. 

Grootverbruikers krijgen op termijn realistische en betrouwbare informatie over hun aansluitperspectief, maar ook kleinverbruikers en projecten binnen de buurtaanpak en complexe aansluitingen profiteren van meer voorspelbaarheid en kortere doorlooptijden. Doordat interne én externe stakeholders integraal betrokken zijn, worden besluiten sneller genomen, risico’s tijdig beheerst en processen slimmer uitgevoerd.

Deze resultaten betekenen dat Enexis Productiestraten Noord een schaalbare en beheersbare basis heeft neergezet voor verdere versnelling van de energietransitie: meer capaciteit, minder onzekerheid en een netwerk dat toekomstbestendig wordt ingericht.

Deze case laat zien dat netcongestie niet alleen technisch kan worden opgelost; succes hangt vooral af van effectieve organisatie en samenwerking. Met structuur, regie en overzicht creëren we niet alleen oplossingen, maar geven we Nederland perspectief op een betrouwbare energievoorziening, met de juiste inzichten op het juiste moment.

Zo helpen onze Masters Enexis met continu verbeteren, door de oren en ogen van de organisatie!